The Solo Traveller's View

Ο David Garrett και οι κριτικοί

Προσπάθεια ανάλυσης ενός μουσικού φαινομένου  – Part 11

Οι επικριτές του David Garrett θέτουν τους εαυτούς τους στη γραμμή με όλους αυτούς, που, στη διάρκεια της ιστορίας, έχουν κάνει δουλειά τους να βρουν ελάττωμα στους καλλιτέχνες, των οποίων τα επιτεύγματα ξεπερνούν ή επανεφεύρουν τον κανόνα. Είναι επικίνδυνη προσπάθεια να κρίνεις το εξαιρετικό. Φυσικά η κριτική δεν υποχρεώνει από μόνη της κανέναν να παραδώσει μία καλύτερη απόδοση, εντούτοις αναπόφευκτα θα επιστήσει την προσοχή στις κατώτερες ικανότητες των κριτικών. Πως μπορεί κάποιος να χτυπήσει αυτούς, των οποίων τα επιτεύγματα είναι πολύ ανώτερα από τα δικά τους και να ελπίζει ότι θα δείχνει καλός κατά τη διαδικασία? Απλά αυτό δεν είναι δυνατόν. Παρόλ’ αυτά, θα υπάρχουν πάντα άνθρωποι προετοιμασμένοι να ρίξουν κάτω άλλους για την συναρπαστική στιγμή, που θα νιώσουν οι ίδιοι σημαντικοί.

Στο κόσμο μας των μέσων μαζική ενημέρωσης, όπου ευημερούν οι αρνητικές γνώμες και τα συναισθήματα, φαίνεται εντελώς αδύνατο για τον οποιονδήποτε να είναι υπεράνω των αδικαιολόγητων κριτικών, ούτε καν για κάποιον τόσο άκακο, για να μην πω ευχάριστο, όπως είναι ο David Garrett. Πως γίνεται από κάποιους σχολιαστές η σεμνότητά του να απεικονίζεται ως αλαζονεία, η επαγγελματική του υποχρέωση ως έλλειψη δέσμευσης, η με δυσκολία αποκτημένη αυτοπεποίθηση ως ματαιοδοξία? Ορισμένες Γερμανικές εφημερίδες δείχνουν ιδιαίτερα επιρρεπείς σ’ αυτό, δηλαδή οι δημοσιογράφοι τους προφανώς θεωρούν τη στοιχειώδη έρευνα περιττή και την σκόπιμη παρερμηνεία ως ένα εύχρηστο εργαλείο της τέχνης τους.

Η κριτική μπορεί να πηγάζει από μία εις βάθος κατανόηση ενός συγκεκριμένου θέματος, όμως μπορεί να προέρχεται εξίσου καλά από την άγνοια. Μπορεί να εκφράζει μία αντικειμενική άποψη ή μία απόλυτη με παρωπίδες μεροληψία. Πως μπορεί κάποιος να πει ποια είναι η διαφορά? Η ένδειξη πάντα στηρίζεται στον τρόπο, που κάθε κριτική είναι διατυπωμένη, διότι οι επιλεγμένες λέξεις μοιάζουν με διπλής όψης καθρέφτη: στη μία πλευρά αντανακλούν μια άποψη σχετικά με το θέμα αλλά στην άλλη δείχνουν το μυαλό αυτού, που κάνει την σκέψη.

Deutschland, deine Künstler 4a

Δυστυχώς, αυτή η ανάλυση του David Garrett, ως μουσικού φαινομένου, δεν θα ήταν πλήρης εάν δεν περιείχε, επίσης, μία ματιά στα αρνητικά σχόλια, που βρέθηκαν κάτω από το υλικό του, στο YouTube. Ωστόσο, είναι δίκαιο να πούμε ότι κάποιος θα πρέπει να κατέβει στρέμματα προς τα κάτω στα σχόλια, διαβάζοντας σχόλια αναγνώρισης, επαίνου και θαυμασμού, για να ξεχωρίσει παρατηρήσεις όπως τις παρακάτω:

«Δεν μου αρέσει, διότι νομίζει πως είναι ο καλύτερος, όταν υπάρχουν πολλοί μουσικοί, που είναι καλύτεροι από αυτόν… είναι πολύ αλαζονικός.», – «Είναι υπερεκτιμημένος και στηρίζεται στο χάρισμά του, για να πουλήσει εισιτήρια.», -«Είναι απλά ο πιο γρήγορος βιολιστής διότι τα πραγματικά πλεονεκτήματα δεν συμβαδίζουν στ’ αλήθεια με τίτλους σαν κι αυτόν», -«Δείχνει λιγότερη μουσική και πολλά άλλα», -«Γιατί είναι τόσο διάσημος? Συγνώμη αλλά έχω πολλούς φίλους στο μουσικό μου κολλέγιο, που ο τρόπος παιξίματος τους είναι πολύ καλύτερος από τον δικό του, αλήθεια.», -«Ακόμη κι εγώ μπορώ να παίξω μία μελωδία σε κάθε μουσικό όργανο μέσα σε μία ώρα, εάν μου δείξεις πώς να χρησιμοποιήσω αυτό το μουσικό όργανο.», -«Ακριβώς επειδή υπάρχει ακόμη ένας διάσημος ψευτοβιολιστής, τώρα πρέπει όλοι να υποκλίνονται μπροστά του και κανείς δεν μπορεί να πει τίποτα αρνητικό σε βάρος του.», -«Συγνώμη αλλά δεν μου άρεσε αυτή η ερμηνεία και συντάσσομαι με την γενική κατακραυγή. Μα τω Θεώ, πάρτε μακριά το βιολί από τον David Garrett.», – «Χα χα χα! Μοιάζει να βιάζει το φτωχό το βιολί και εκείνο τσιρίζει ζητώντας βοήθεια αλλά κανείς δεν το παρατήρησε.», -«Ο David Garrett είναι απλά ένα επιχειρηματικό προϊόν. Είναι απλά ένας επικός σκατένιος βιολιστής. Δεν αξίζει, Φτύστε τον.», -«Το κλασικό συναντά το πλαστικό. Πραγματικά σκατά.», -«Τι φορτίο από σκατά. Σκοτώστε τον καριόλη.»

Και υπάρχουν και χειρότερα: ανείπωτες κουβέντες, που σκοπό έχουν να παραβιάσουν την ακεραιότητα του David μπροστά στα μάτια μας. Αλλά μία τέτοια επιθετική σκληρότητα πρέπει να καταστρέφει κάθε σεβασμό, που ο συντάκτης θα μπορούσε να ελπίζει ότι θα κερδίσει με την άποψή του. Αντ’ αυτού, μας θυμίζει την ιστορία μιας πόλης στην αρχαιότητα, της οποίας οι κάτοικοι είχαν πέσει τόσο χαμηλά στα ήθη και στους τρόπους τους, ώστε συνήθως πετούσαν βρωμιές στον οποιοδήποτε έβγαινε από το σπίτι του καθαρά ντυμένος.

«Εύχομαι αυτοί οι ποπ καλλιτέχνες να έμεναν κολλημένοι στην ποπ μουσική τους και να σταματούσαν να κακοποιούν την σοβαρή τέχνη της κλασικής μουσικής με τα χαριτωμένα καραγκιοζιλίκια τους.», -«Ο Μπαχ στριφογυρίζει στον τάφο του. Ο πούστης, θα ήταν καλύτερα αυτός ο τύπος να  έδινε συναυλίες του Viotti», -«Ο Μπραμς θα αηδίαζε.», -«Κατά τη γνώμη μου είναι ένα καλό παράδειγμα, για το πώς σφάζουν ένα αριστούργημα της Δυτικής μουσικής.», -«Λοιπόν, λυπάμαι αλλά δεν μ’ ενοχλεί η εμφάνιση ή η επιτυχία του (την οποία πραγματικά δεν μπορώ να καταλάβω) αυτό, που μ’ ενοχλεί είναι η ερμηνεία του. Και αυτό είναι εντελώς πάνω από την κορυφή.», – «… στο τέλος, φαίνεται ότι το να παίζεις για την Showbiz καταστρέφει τον καλλιτέχνη. Αυτός δεν είναι ο David Garrett, που άκουσα, όταν ήταν νεότερος. Είναι καλός αλλά είναι τόσο ψεύτικος και χωρίς γεύση. Ακόμη κι όταν μιλάει για το στυλ. Τυχερός, ξέρω ότι είναι σπουδαίος βιολιστής, αλλιώς θα τον τοποθετούσα δίπλα στον Edwin Marton και τον Andre Rieu. Κρίμα!!!»

Φαίνεται ότι τροφοδοτεί ακόμη περισσότερο την οργή των επικριτών του, το ότι ο David Garrett είναι τόσο υπερβολικά καλός σ’ αυτό, που κάνει και τόσο εξαιρετικά επιτυχημένος σ’ αυτό.

«Και αυτός ήταν μαθητής του Perlman? Τα έχω χαμένα.», -«Πραγματικά είναι περισσότερο ποπ βιολιστής επομένως το μόνο, που έχει να κάνει και θέλει είναι να ευχαριστεί το πλήθος, (συνήθως παίζοντας με γρήγορη ταχύτητα πράγματα) και οι θαυμαστές του δεν θα γνωρίζουν τη διαφορά, διότι δεν έχουν κλασική εκπαίδευση.», -«Η Anne Sophie Mutter παίζει σε άλλο πρωτάθλημα,… ή η Sarah Chang …ο Garrett είναι μουσικός για πανηγύρια. Με δυσκολία ταλαντούχος, εμφανίσιμος ναι, καλός μουσικός όχι», «Είναι επώδυνο. Τονικά και τεχνικά απροετοίμαστος. Ίσως θα έπρεπε να επαναλάβει τις βασικές σπουδές του βιολιού στο ωδείο.», -«Ο Μπετόβεν σηκώνεται από τον τάφο του, για να πει σ’ αυτό το άτομο να σταματήσει.», -«Άναψε τα φώτα, ενίσχυσε την ένταση των μουσικών οργάνων, παίξ’το δυνατά, παιξτ’ο γρήγορα χωρίς ίχνος απόχρωσης, χωρίς κανένα άλλο συναίσθημα από το “κοιτάξτε με”… δέκα προβολείς πάνω μου, κοιτάξτε πως μπορώ να μπασταρδέψω ένα πραγματικό μουσικό έργο. Δεν συμβαίνει τίποτα άλλο εδώ από τον χαμηλότερο κοινό παρανομαστή μαλακίας να κάνει τους άπλυτους να νομίζουν ότι ακούνε Μπετόβεν… Και οι άγγελοι κλαίνε.», -«Καριόλη!!! Πουτάνας γιε δεν σέβεσαι τον Μπραμς.»

Είναι όλα στο μάτι του θεατή, η άποψη του εκφράστηκε μέσα από τον καθρέφτη του μυαλού και αυτή η σκέψη αντικατοπτρίστηκε στα λόγια του… για να μην αναφέρουμε τίποτα σχετικά με το συντακτικό, την ορθογραφία και την στίξη.

Επιπρόσθετα, μία διαμάχη σχετικά με την πολιτιστική αξία των διαφορετικών ειδών μουσικής – της κλασικής έναντι της λαϊκής, συνεχίζεται και φθάνει σε μια θηλιά, που θα έκανε τον Möbius περήφανο. Τα πολιτιστικά ιδρύματα της Ευρώπης και κυρίως της Γερμανίας και της Αυστρίας, εδώ και καιρό νιώθουν κτητικές μητέρες της κλασικής μουσικής (με κεφαλαία) και θεωρούν τους εαυτούς τους ως τους νόμιμους κηδεμόνες αυτού του Αγίου Δισκοπότηρου με όλες τις συνακόλουθες τελετές και ιερές παραδόσεις. Τέτοιες κυρίες και κύριοι προηγμένης ωριμότητας, σεβάσμιας καταγωγής και εκλεπτυσμένης εκπαίδευσης, σταθεροί στους τρόπους και ακλόνητοι στις πεποιθήσεις τους, φυσικά υποψιάζονται τον οποιοδήποτε δεν συμμορφώνεται με τις αποκλειστικές τελετουργίες τους, ως μουσικά κατώτερους και ότι έχουν ξεπουληθεί για το φθηνό και βρώμικο «ελαφρο πορνο ποπ κλασικό πρόχειρο φαγητό». Φοβούνται να έρθουν σ’ επαφή μ’ αυτό το περίεργο είδος μουσικών, των οποίων ο ήχος και τα σόου μπορεί να αποτελέσουν απειλή για την κλασική παράδοση.

Υπάρχει ένας αποφασιστικός τόνος διαχωρισμού σ’ αυτά τα επιχειρήματα, που προβλήθηκαν από τους δημοσιογράφους των επιφυλλίδων, σχετικά με την επιτακτική ανάγκη να διατηρηθεί η καθαρότητα/αγνότητα της καθαρής μουσικής. Αλλά κομπάζουν μάταια, γιατί υπήρξε πάντα ο τρόπος της ιστορίας και της εξέλιξης να στέλνει ξεπερασμένες αντιλήψεις στο αρχείο των απολιθωμάτων. Ξεπερνώντας αυτά τα προσεκτικά φυλαγμένα σύνορα, μουσικοί όπως ο David Garrett απλά βοηθούν στον θάνατό τους. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι αυτό δεν αρέσει στους συνοριοφύλακες.

«Ήταν πραγματικά ένας εξαιρετικός κλασικός βιολιστής. Μια ελπίδα για την κλασική μουσική. Χάθηκε. Τώρα είναι ένας νεαρός Andé Rieu. Λοιπόν, περί ορέξεως κολοκυθόπιτα.», -«Υπηρετεί τις προσδοκίες ενός αγράμματου ως προς την κλασική μουσική κοινού και ως εκ τούτου έχει μεγάλη επιτυχία.», -«Τι θα μπορούσε να συμβεί αν συνέχιζε να παίζει κλασική μουσική…Σέβομαι την απόφασή του να παίζει ποπ και ροκ μουσική αλλά είχε τόσο λαμπρό μέλλον ως κλασικός μουσικός. Είναι κατά κάποιο τρόπο λυπηρό να ακούω αυτό και μετά να βλέπω πως παίζει τώρα.», -«Θέλει να είναι σοβαρός κλασικός μουσικός αλλά έχει εγκαταλείψει το σχέδιο για χάρη της γρήγορης επιτυχίας. Δεν πιστεύω ότι θα μπορέσει να ξαναβρεί τη σπουδαία μορφή της νιότης του.», -«Αυτός ο άνθρωπος είναι καλός για την κλασική μουσική.», -«Έχει απόλυτα εξαιρετικό ταλέντο, όμως αυτό το επίπεδο της μουσικής είναι για την Disney. Είναι τόσο κρίμα.», -«Θα το έπαιζα διαφορετικά, όχι αρκετή ιταλική ψυχή, συγνώμη David!», -«Όπως ένα επί σκηνής ζόμπι, προϊόν μάρκετινγκ, αγγίζει τις μάζες, φυσικά, αυτούς που είναι ευγνώμονες και δεκτικοί σε όλα τα σκατά και ανίκανοι να ξεχωρίσουν μία απλή ντο μείζονα συγχορδία από μία κόρνα αυτοκινήτου.»

Kreisler, Baden-Baden 4

Όταν ο David Garrett ταίριαζε υποχρεωτικά στην αυστηρή φόρμα του κλασικού σολίστα ως παιδί και έφηβος, δεν είχαν κανένα πρόβλημα να τον χαιρετούν ως θρύλο σε εξέλιξη. Τώρα, που έχει τα φόντα ενός θρύλου και οι δεξιότητές  του είναι περισσότερο εντυπωσιακές από ποτέ, αυτές αντιμετωπίζονται ξαφνικά ως έλλειψη. Αντιμετωπίζεται ως αισθητικά εκχυδαϊσμένος από τις crossover περιοδείες του και έχει ανακηρυχθεί ως κατεστραμμένος και διεφθαρμένος για πάντα από την επαφή του με την ποπ και ροκ μουσική, η οποία πρέπει κατ’ ανάγκη να τον εμπόδισε στην ωρίμανσή του ως ένα σοβαρό κλασικό μουσικό.

Είναι μια προοπτική, που κάποιος μπορεί ασφαλώς να επιλέξει να πιστέψει, αν και δεν είναι υποχρεωτικό, να την εκφράσει με μοχθηρία. Μία επιθετική στάση αποδεικνύει δημοσιογραφική ανεξαρτησία του μυαλού? Απλά κάνει αυτούς, που διαφωνούν να εύχονται να μπορούσαν ν’ απλώσουν προστατευτικά τα φτερά τους πάνω από τον David και να πουν σε όλους να βγάλουν τον σκασμό και να τον αφήσουν ήσυχο.

Αλλά ο David Garrett ήδη κουβαλά έναν μαγικό μανδύα ενάντια στις προσβολές. Το υλικό του είναι υφασμένο επίσης από λέξεις, αλλά αυτά είναι λόγια κατανόησης, αναγνώρισης από ειδικούς, όμορφα διατυπωμένοι έπαινοι και η προστατευτική τους δύναμη πηγάζει από την αδιαμφισβήτητη υπεροχή των μουσικών, που εκφράζουν, αυτά τα λόγια.

Υπάρχει η Ιda Haendel, και η ίδια παιδί θαύμα και παγκόσμιας κλάσης βιολίστρια, της οποίας η δισκογραφική καριέρα για μεγάλες εταιρείες όπως η EMI και η Harmonia Mundi εκτείνεται σχεδόν 70 χρόνια. Είναι μέλος διεθνών κριτικών επιτροπών και ως εκ τούτου σ’ επαφή με τα σπουδαία νέα ταλέντα της εποχής. Οι τιμητικές της διακρίσεις και τα βραβεία περιλαμβάνουν τον τίτλο της Κυβερνήτη της Βρετανικής Αυτοκρατορίας, της επίτιμου διδάκτορα του Royal College of Music και το βραβείο Sibelius του 1982. Για χρόνια υπήρξε μάρτυρας και υποστήριξε την εξέλιξη του David Garrett ως μία από τις υψηλά ιστάμενες μέντορές του και έτσι έφθασε να γνωρίζει τις μουσικές του ικανότητες καλύτερα από τους περισσότερους.

Ida Haendel

Αυτά είναι τα λόγια της: -«Από πού αντλεί το ταλέντο του? Πρέπει να ρωτήσετε τον Θεό. Πιστεύω ότι είναι κάτι μυστικιστικό…Κάτι πέρα απ’ όσα γνωρίζουμε. Είτε το έχεις είτε όχι. Δεν μπορείς να μάθεις το ταλέντο, κανείς δεν μπορεί να σου το διδάξει.», -«Θα πρέπει να σου επιτρέπεται να κάνεις αυτό, που σου υπαγορεύει η καρδιά σου. Αν το αγαπά, αφήστε τον να το κάνει. Δεν υπάρχει τίποτα λάθος σ’ αυτό. Μπορεί να είναι ένας υπέροχος κλασικός βιολιστής και να κάνει επίσης ροκ μουσική. Αν αυτό του δίνει χαρά, γιατί όχι? Η ροκ είναι επίσης τέχνη, δεν το αρνούμαι. Αν είχα το χάρισμά του, θα μπορούσα να παίζω κι εγώ ροκ…»

Ο Yehudi Menuhin, κατ’ εξοχήν βιολιστής του 20ου αιώνα, θεώρησε τον David Garrett «τον σπουδαιότερο βιολιστή της γενιάς του.»

Yehudi Menuhin

Μεταξύ των διαπιστευτηρίων του είναι η ίδρυση του Menuhin Festival Gstaad στην Ελβετία. Ίδρυσε επίσης το Yehudi Menuhin School στο Surrey και το μουσικό πρόγραμμα στο σχολείο Nueva School, στην Καλιφόρνια και το 1965 έλαβε τον επίτιμο τίτλο του ιππότη από τη Βρετανική μοναρχία.

Ο Zubin Mehta είναι ο μουσικός διευθυντής της Φιλαρμονικής Ορχήστρας του Ισραήλ και ο βασικός μαέστρος της όπερας της Βαλένθιας, διευθυντής του μουσικού φεστιβάλ «Maggio Musicale Fiorentino festival», πρώην μουσικός διευθυντής και βασικός διευθυντής ορχήστρας της φιλαρμονικής ορχήστρας της Νέας Υόρκης. Υπήρξε, επίσης, μάρτυρας της εξέλιξης του David, μέσα στο πέρασμα των χρόνων από παιδί θαύμα σε καθιερωμένο μουσικό και ερμήνευσε το κοντσέρτο του Μπραμς σε ρε μείζονα μαζί με τον David και την φιλαρμονική ορχήστρα του Ισραήλ, μόλις το 2013.

Zubin Mehta

Κατά τη γνώμη του: «Ο David Garrett θυσιάζει τον όμορφο ήχο του και την υπέροχη τεχνική του για το έργο. Στο τέλος κάποιος ακούει μόνο τη μουσική και δεν θαυμάζει απλώς το ταλέντο.», -«Είμαι πραγματικά πολύ εντυπωσιασμένος από την ειλικρίνεια του παιξίματός του. Διασκεδάζω με την ελπίδα ότι ο David, θα φέρει όλες τις γενιές στις αίθουσες συναυλιών κλασικής μουσικής.», -«Παίζει σαν σολίστας. Δεν μπορείς να τον κρατήσεις πίσω. Υπάρχουν τέτοια άτομα μερικές φορές. Όχι πολύ συχνά και αυτό συμβαίνει διότι… είναι κάτι μυστικιστικό πιστεύω.»

 Itzhak Perlman: «Είναι ένας υπέροχος βιολιστής με εξαιρετική τεχνική και φυσική μουσικότητα. Πάντα ερμηνεύει με καλαισθησία.» 

Itzhak Perlman 1

Ο Perlman δεν είναι μόνο ένας παγκοσμίου φήμης βιολιστής, αλλά επίσης ένας δάσκαλος με μεγάλη εμπειρία, που κατείχε θέση Διδακτικού Ερευνητικού Προσωπικού στο ωδείο μουσικής του κολεγίου στο Brooklyn από το 1975. Το 2003, κατέλαβε θέση στο ίδρυμα Dorothy Richard Starling Foundation Chair ως πρόεδρος στο τμήμα σπουδών βιολιού του πανεπιστημίου Juilliard School και ήταν κυρίως αυτό το γεγονός, που οδήγησε τον David στη Νέα Υόρκη, για να έχει την ευκαιρία να μελετήσει μαζί του.

Όλοι εσείς, που προσπαθείτε να επικρίνετε τον David Garrett, τα διαπιστευτήριά σας ταιριάζουν με αυτά, που αναφέρονται παραπάνω? Αν όχι, καλά θα κάνατε να παραμείνετε σιωπηλοί. Ποιοι είστε εσείς, που γνωρίζετε καλύτερα? Σας έχει πει ποτέ ένας σημαντικός συνθέτης, όπως ο Εric Εwazen, καθηγητής σύνθεσης στο πανεπιστήμιο Juilliard, από το 1980, αυτό που είπε για τον David: «Ως βιολιστής, το θεαματικό, εγκάρδιο και εκφραστικό παίξιμό του θάμπωσε, ήδη από τότε, που ήταν φοιτητής, όλους εμάς, που είχαμε την μεγάλη χαρά να τον διδάξουμε και αναγνωρίσαμε τα ξεχωριστά του χαρίσματα και το εκπληκτικό του ταλέντο.»

Προφανώς όχι. Διότι αν είχατε κερδίσει τέτοιον έπαινο, δεν θα επιχειρούσατε να τα βάλετε με κάποιον, που έχει δεχτεί. Επομένως, εάν δεν σας ενθουσιάζει το παίξιμο του David Garrett, εάν το ακούσατε με ανοιχτό μυαλό και βρήκατε ότι δεν είναι του γούστου σας, τότε φυσικά πρέπει να πάτε και ν’ αναζητήσετε αλλού μουσική ευχαρίστηση. Αλλά πηγαίνετε ήσυχα, γιατί κανείς δεν θα εκλάβει τον χλευασμό σας ως αντικειμενικότητα ή τον σαρκασμό σας ως εμπειρία. Ο διπλής όψης καθρέφτης των λόγων σας δεν σας κάνει να μοιάζετε ανώτεροι και καλά πληροφορημένοι. Εντελώς το αντίθετο. Και μην επισημαίνετε το γεγονός ότι είστε από την Κρεμόνα ούτε ότι παίζετε βιολί για 38 χρόνια. Διότι, εάν ήσασταν όσο καλός είναι εκείνος, ο κόσμος σίγουρα θα σας είχε ακούσει προηγουμένως. Επομένως, για το δικό σας καλό, φύγετε ήσυχα.

***

Θα υπάρξει συνέχεια με θέμα την Σερενάτα του David Garrett με το τραγούδι  Υour Song.

Advertisements