The Solo Traveller's View

Η δύναμη και η αδυναμία του David Garrett

Προσπάθεια ανάλυσης ενός μουσικού φαινομένου – Μέρος 8

Ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα είναι η περιγραφή του David Garrett για το τι σήμαινε να πάρει το πρώτο του βιολί Στρατιβάριους σε ηλικία 11 ετών και η δύσκολη θέση, που τον έφερε, όταν διαπίστωσε ότι ο ιδιόμορφος ήχος του δεν ταίριαζε στις ανάγκες του. Αυτό μας λέει πόσο λεπτά συντονισμένη πρέπει να ήταν ήδη η ακοή του από αυτά τα πρώτα χρόνια και αυτό, τουλάχιστον εν μέρει, πρέπει να έχει κάτι να κάνει με το γιατί έπαιξε τόσο καλά από την αρχή. Αν και δεν επιστούν την προσοχή στον εαυτό τους, αυτά τα καλοφτιαγμένα, διακριτικά αυτιά του είναι πολύ σημαντικά, διότι είναι η πύλη της μεγάλης δύναμης του David: μία αξιοσημείωτα λεπτή και ακριβής αίσθηση της ακοής.

2011 Wetten, dass ... sharpened

Το απέδειξε ιδιαίτερα στο τηλεοπτικό πρόγραμμα «Wetten, dass…?» της Γερμανικής τηλεόρασης το 2011, (βίντεο στο YouTube) όταν αποδέχτηκε την πρόσκληση να αναγνωρίσει τουλάχιστον τέσσερα στα πέντε βιολιά από τον ήχο τους, καθώς και να κατονομάσει τον αντίστοιχο βιολιστή και μαέστρο καθεμίας ξεχωριστής ηχογράφησης του κοντσέρτου Op.61 του Μπετόβεν. O David ήξερε ότι αυτό θα ήταν δύσκολο αλλά ήταν πάντως προετοιμασμένος να το προσπαθήσει. Τέσσερις ηχογραφήσεις παίχτηκαν με την σειρά, αφού επιλέχτηκαν από μία σειρά 30 ηχογραφήσεων και ο David έκλεισε τα μάτια του και άκουσε με απόλυτη συγκέντρωση. Το κοινό άκουσε επίσης, αλλά, περιττό να πούμε, ότι δεν άκουσε αυτό, που άκουσε εκείνος.

Δεν χρειάστηκε καν την 5η προσπάθεια να μαντέψει. Ο David δεν χρειάστηκε ποτέ πολύ χρόνο, για να ταυτίσει τον ήχο και να κατονομάσει το όργανο, λέγοντας επιπρόσθετα την χρονιά, που φτιάχτηκε. Δυστυχώς η κάμερα δεν έδειχνε πάντα το πρόσωπό του την ακριβή στιγμή, που σιγουρευόταν για το ποιο όργανο άκουγε, αν και σίγουρα αυτό είναι το σημείο του ενδιαφέροντος.

86 Wetten dass 2011

Ότι ο David Garrett ήταν ικανός να αναγνωρίσει κάθε βιολί και ηχογράφηση σωστά, φαίνεται σχεδόν αδύνατον σ’ εμάς τους κατ’ εξοχήν οπτικούς τύπους. Είμαστε αρκετά έτοιμοι να υποπτευθούμε ότι πρέπει να επρόκειτο για στημένη απάτη- δεν ήταν όμως, όπως διαβεβαίωσε ο οικοδεσπότης της εκπομπής λέγοντας ότι δεν θα έκαναν ποτέ κάτι τέτοιο και στην πραγματικότητα η συμπεριφορά του David είναι συνεπής με την πρόκληση. Τα χέρια του είναι κρύα με νευρική ένταση και εκφράζει αβεβαιότητα ως προς το αν είναι καλή ιδέα ν’ αποδεχτεί αυτό το στοίχημα. Στο κάτω-κάτω, θα μπορούσε στην πραγματικότητα ν’ απογοητεύσει τον εαυτό του και να φανεί ανόητος. Ωστόσο, εκείνος προχωρά και αποδεικνύει πάνω από κάθε σκιά αμφιβολίας ότι η αίσθηση της ακοής του καθώς και η γνώση του για τα βιολιά και τις ηχογραφήσεις του Μπετόβεν είναι προχωρημένες σε επίπεδο, που ελάχιστοι θα φθάσουν.

Δείτε το ως εξής: Είμαστε ικανοί να αναγνωρίσουμε ανθρώπους, που ξέρουμε, από τον ήχο της φωνής τους και αυτό φέρνει στον νου μας ό,τι άλλο γνωρίζουμε γι’ αυτούς, όπως την ηλικία τους και με ποια άτομα τους αρέσει να κάνουν παρέα. Ο David Garrett απλά τυχαίνει να είναι εξοικειωμένος όχι μόνο με τους ανθρώπους, αλλά μ’ ένα εντυπωσιακό αριθμό βιολιών και ιδιαίτερα βιολιών Στρατιβάριους. Αναγνωρίζει τη φωνή τους, τη χροιά τους και τα γνωρίζει αρκετά καλά, ώστε να συμπληρώνει τα στοιχεία τους.

Ερωτηθείς από κάποιον, που του έπαιρνε συνέντευξη, σχετικά με το να είναι σολίστ σε κλασικές συναυλίες, η απροσδόκητη απάντηση του David είναι ότι όλα ξεκινούν από το ν’ ακούει. Ν’ ακούει τον συγκεκριμένο τρόπο, που παίζει η ορχήστρα εκείνο το βράδυ, ν’ ακούει τη μουσική, ν’ ακούει τα συναισθήματα, που κουβαλά ο ήχος… Ακούει πολύ και ακούει προσεκτικά: τη δική του καθημερινή πρακτική εξάσκηση, τον τρόπο, που παίζουν οι άλλοι, όλες τις λέξεις και τους ήχους και τα τραγούδια, που συνθέτουν τον κόσμο του.

Αλλά αν η αίσθηση της ακοής του David Garrett είναι η δύναμή του, η αίσθηση της όρασης είναι η αδυναμία του. Δεν θα το σκεφτόσασταν, σωστά? Όχι γι’αυτά τα εκπληκτικά μάτια, σίγουρα? Υπάρχει τόσο πολύ φως μέσα σ’ αυτά, τόση ζωντάνια και εκφράζει τις απόψεις του με τόσο οξυδερκή τρόπο. Κάποιος υποθέτει ότι τα μάτια του πρέπει να είναι εξίσου τέλεια όσο τέλειος είναι και ο υπόλοιπος. Αλλά αυτό δεν ισχύει στη συγκεκριμένη περίπτωση. Μικρά παραλειπόμενα στις διάφορες συνεντεύξεις του αποκαλύπτουν ότι η όραση του David ήταν πάντα αδύναμη. Είναι χαρακτηριστικό της οικογένειάς του: ο πατέρας του, ο αδερφός και η αδερφή του, όλοι φοράνε γυαλιά. Παρά τη θολή όρασή του, ο David συχνά αρνείται να φορέσει τα χοντρά γυαλιά, που του δόθηκαν ως παιδί. Τώρα φοράει φακούς επαφής, διότι δεν έχει εμπιστοσύνη στη χειρουργική επέμβαση με λέιζερ και δεν θα διακινδύνευε της ήδη φτωχή όρασή του με μια επέμβαση.

Επιπλέον, τα μάτια του David δεν διακρίνουν καλά τα χρώματα και αυτός είναι ο λόγος, που προτιμά να φοράει το μαύρο, λευκό και γκρι χρώμα. Αλλά έχει δηλώσει σε μία συνέντευξή του ότι το αγαπημένο του χρώμα είναι το μπλε και αυτό το χρήσιμο διάγραμμα, που απεικονίζει το φάσμα των αποχρώσεων, ορατών σε κάποιον με το δικό του συγκεκριμένο τύπο αχρωματοψίας, γνωστό ως RGB αχρωματοψία, δείχνει ότι το μπλε και το μωβ είναι στην πραγματικότητα οι μόνοι τόνοι χρωμάτων, που πλησιάζουν στα αρχικά χρώματα. Το πράσινο και το καφέ κρατούν ένα χλωμό ενδιάμεσο επίπεδο αλλά οι ζεστές και ζωντανές αποχρώσεις του κόκκινου, ροζ, πορτοκαλί και κίτρινου λείπουν.

Έτσι ο David ζει σ’ έναν απενεργοποιημένο οπτικά κόσμο. Αυτό, που εμείς βλέπουμε ως αποχρώσεις του ουράνιου τόξου, εκείνος πρέπει να το ακούει ως αποχρώσεις του ήχου και έτσι η αδυναμία της μία αίσθησης τροφοδοτεί τη δύναμη της άλλης. Αλλά, ως αποζημίωση για την στέρηση ενός πολύχρωμου κόσμου, ο David είναι προικισμένος με απίστευτες βλεφαρίδες.  Τι βραβείο παρηγοριάς! Η αιχμηρή σκιά, που προσφέρουν κάτω από τη λάμψη των φώτων της σκηνής είναι σαν το κερασάκι στην κορυφή ενός συνόλου, που ήδη μοιάζει πολύ καλό, για να είναι αληθινό.

162 Air - Bach 2011

Υπάρχει ακόμη ένα σημείο να εξετάσουμε: Η φτωχή όραση του David θα μπορούσε να εξηγήσει τα προβλήματα με την ορθογραφία, που αναφέρει σε μία άλλη συνέντευξη, όπου εκείνος υποθέτει ότι θα μπορούσε να είναι δυσλεκτικός. Υπάρχει περιθώριο για αμφιβολία, διότι η σωστή ορθογραφία είναι μία ικανότητα, που βασίζεται κατά πρώτο και κύριο λόγο σε μια δυνατή οπτική μνήμη και αυτό με τη σειρά του βασίζεται στην καλή όραση.

Σχεδόν όλα τα παιδιά με σαφή οπτικό προσανατολισμό συνδέονται εύκολα μ’ αυτά τα μικρά κωδικοποιημένα σημάδια, που αποκαλούμε γράμματα και αυτή η εύκολη σύνδεση οδηγεί σε καλή κατανόηση του πως (συχνά παράλογοι) συνδυασμοί γραμμάτων σχετίζονται με ήχους της γλώσσας. Κατά κάποιο τρόπο, άψογη ορθογραφία θα μπορούσε να θεωρηθεί ως ένα κατά προσέγγιση οπτικό ισοδύναμο, η ακουστική ικανότητα του David Garrett ν’ αναγνωρίζει βιολιά από το χρώμα του ήχου τους μόνο, κάτι που ελάχιστοι μπορούν να κάνουν. Για παράδειγμα: το όνομα του Nikolaus Harnoncourt είναι γραμμένο με λάθος ορθογραφία στην οθόνη της τηλεόραση παραπάνω, το παρατηρήσατε?

***

Θα υπάρξει συνέχεια με θέμα τον David Garrett και τα κορίτσια.